Lodra që ndihmojnë fëmijët me vonesë në të folur – Udhëzime nga një logopede

Posted by

dadatoys

23 Shkurt 2026 On 20 Dhjetor 2025

Iva MUSKAJ

Logopede

Lodra për fëmijë me vonesë në të folur duhet të zgjidhen me kujdes dhe me fokus në ndërveprim. Shumë prindër më pyesin: “Cilat lodra janë më të përshtatshme për fëmijën tim që ka vonesë në të folur? ”Përgjigjja ime është pothuajse gjithmonë e njëjtë: lodra nuk ka pse të jetë e ndërlikuar apo teknologjike. Ajo duhet të jetë funksionale, e thjeshtë, e sigurt dhe mbi të gjitha të nxisë ndërveprimin dhe komunikimin mes fëmijës dhe të rriturit.

Më poshtë po ndaj disa kategori lodrash që përdoren shpesh edhe në terapi logopedike dhe që mund të jenë shumë të dobishme edhe në shtëpi.

1. Lodra kuzhine dhe role-play (lojë me role)

Setet e kuzhinës, mikserët lodër, tostierat, setet e mëngjesit apo filxhanët e kafesë janë ndër lodrat më efektive për zhvillimin e të folurit. Ato ndihmojnë në:

zhvillimin e fjalëve të veprimit si “hap”, “mbyll”, “përziej”, “pi”
zgjerimin e fjalorit të përditshëm
imitimin e situatave reale nga jeta e përditshme

Përmes lojës me role, fëmija mëson të emërtojë objekte, të ndërtojë fjali të thjeshta dhe të kuptojë rrjedhën e një aktiviteti.

2. Figura dhe sete me kafshë

Fëmijët kanë një lidhje të natyrshme emocionale me kafshët. Figura ose sete me kafshë ndihmojnë fëmijën të:

imitojë tinguj (“mu”, “be”, “ham-ham”)
krijojë histori të shkurtra
zhvillojë imagjinatën dhe komunikimin simbolik

Këto lodra janë ideale për fëmijët që ende nuk formojnë fjalë, por janë në fazën e tingujve dhe imitimit.

3. Puzzle të thjeshta dhe forma druri

Puzzle-t me pak pjesë dhe format prej druri janë shumë të rëndësishme për:

emërtimin e objekteve
kategorizimin (ngjyra, forma, kafshë, mjete)
lidhjen mes konceptit dhe figurës

Gjatë lojës, prindi ose terapisti mund të modelojë fjalët dhe t’i përsërisë ato në mënyrë të natyrshme dhe të qetë.

Puzzle druri për emërtim dhe zhvillim gjuhësor

4. Lodra që nxisin imitimin e tingujve

Topat, makinat, rampat, rrotat apo lodrat që lëvizin janë shumë të dobishme për stimulimin e tingujve që paraprijnë fjalët. Ato ndihmojnë në:

nxitjen e vokalizimeve
zhvillimin e imitimit
rritjen e vëmendjes së përbashkët

Tingujt e lojës (“bam”, “vroom”, “hop”) janë shpesh hapi i parë drejt fjalëve.

Përfundim

Tek fëmijët me vonesë në të folur, lodra nuk është thjesht argëtim – ajo është terapi. E zgjedhur me kujdes dhe e përdorur në mënyrë të ndërgjegjshme, lodra e ndihmon fëmijën të shprehet, të ndërveprojë me të tjerët dhe të ndërtojë vetëbesim.

Mos harroni: prania dhe ndërveprimi i të rriturit gjatë lojës janë po aq të rëndësishme sa vetë lodra.